W przededniu Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa, związanego z wydarzeniami na Wołyniu, Krajowa Rada Sądownictwa nie przyjęła stanowiska potępiającego zbrodnie ludobójstwa z lat 1943–1944. Pomysł sformułowania takiego przekazu wyszedł od sędziego Łukasza Piebiaka, który podkreślał, że podobne stanowiska KRS bywały już wcześniej przyjmowane, a rada ma prawo do oddania hołdu ofiarom.
Spór o kompetencje i formę upamiętnienia
Projekt stanowiska, który nie uzyskał aprobaty większości, zapowiadał oddanie hołdu ofiarom oraz potępienie zbrodni dokonanych przez OUN i UPA i inne formacje nacjonalistyczne. W treści wskazywano też na apel do władz państwowych o prowadzenie ekshumacji i dochodzenie do prawdy, a także podkreślano szczególną pamięć o zamordowanych Polakach.
W dyskusji przewodniczący KRS Dariusz Zawistowski zwracał uwagę, że przyjęcie stanowisk poprzedzających kolejne wydarzenia mogłoby oznaczać konieczność podobnych działań przy każdym święcie narodowym. Równolegle s. Bartłomiej Starosta uznał, że KRS nie jest „Krajową Radą Pamięci Narodowej” i powinna powstrzymać się od takich form aktywności.
Minuta ciszy i obawa przed modlitwą
Gdy w głosowaniu nie udało się przeforsować stanowiska, zaproponowano minutę ciszy. Sędzia Łukasz Zawadzki argumentował, że jeśli nie dojdzie do przyjęcia stanowiska, to warto uczcić pamięć ofiar rzezi wołyńskiej poprzez minutę ciszy.
Również to rozwiązanie nie uzyskało zgody. Wtedy s. Starosta podniósł, że miał obawy dotyczące zachowania podczas ciszy: wskazywał na wcześniejsze sytuacje, gdy po zarządzeniu minuty ciszy ktoś rozpoczynał modlitwę bez zgody przewodniczącej. Zapowiedział, że chciałby uniknąć powtórzenia podobnego scenariusza; w wypowiedzi nawiązał też do wcześniejszych praktyk związanych z symbolami i wyglądem miejsca obrad.
Do kwestii kompetencji wróciła też poseł Lewicy Anna Maria Żukowska, podkreślając, że KRS nie została powołana do tego rodzaju działań, a w sprawach dotyczących rocznic funkcjonuje Instytut Pamięci Narodowej.
Stanowiska w ogóle nie uchwalono
Ostatecznie KRS nie zajęła stanowiska w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej. W późniejszym komentarzu na platformie X sędzia Przemysław Radzik ocenił, że zabrakło zarówno przyjęcia stanowiska, jak i uczczenia pamięci minutą ciszy.
Tekst proponowanego stanowiska – zawierający m.in. deklarację potępienia sprawców oraz zapisy o ochronie pamięci ofiar, ekshumacjach i godnym pochówku – nie został przyjęty przez większość KRS.
Materiał został przygotowany na podstawie źródła: KRS nie potępi Rzezi Wołyńskiej. Padły obawy, że ktoś mógłby nagle… zacząć się modlić.
Zachęcamy również do odwiedzenia strony głównej źródła: Niezależna.pl.
